الشيخ حسين المظاهري
35
سير و سلوك (منزله دوم: توبه) (فارسى)
ركن اوّل : احساس ندامت اوّلين و مهمترين قدم در منزل توبه كه واجب است براى انسان حاصل شود ، به وجود آمدن حالت پشيمانى در وجود اوست . اساس منزل توبه ، رسيدن به چنين حالتى است . حالتى كه انسان در مقابل خداوند ، پشيمان و خجالتزده باشد و در مقابل ذات بارىتعالى احساس شرمندگى كند . اين احساس شرمندگى ، اگر حقيقى باشد ، برآمده از اعماق دل آدمى است و از اين جهت بسيار ارزشمند است . ندامت و پشيمانى در مرتبهء والاتر ، آن است كه دل انسان در مقابل خداوند ، خاشع گردد و نيز برتر و والاتر از آن مرتبه ، هنگامى رخ مىدهد كه آدمى ، خود را در محضر خداوند متعال بيابد و با چشم قلب ، او را ببيند . در اين صورت خود به خود حالتى پيدا مىكند و به درگاه الهى تضرّع و زارى مىنمايد . اگر چنين توبهاى براى سالك رخ دهد ، مىتواند راه پر نشيب و فراز سير و سلوك را در مدّت كمى بپيمايد ؛ چون حقيقت توبه ، بازگشت از شرك به توحيد است و هنگام رسيدن انسان به توحيد و درك حقيقت توحيد ، امور معنوى او اصلاح مىگردد . كسى كه گناه مىكند ، ظاهراً مسلمان و خداپرست است و در حقيقت ، شيطان و هوى و هوس و نفس امّاره را مىپرستد و بايد با توبه ، از شرك به خداپرستى بازگردد . قرآن كريم مىفرمايد : أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ « 1 » پس آيا ديدى كسى را كه معبود خود را هواى نفسش قرار داده ؟ يا در جاى ديگر مىفرمايد :
--> ( 1 ) . جاثيه / 23